Şarkiyat Araştırmaları Derneği ile Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ve MÜSİAD Diyarbakır Şubesi tarafından Türkiye'de ilk defa düzenlenen “Uluslararası İmam Şafii Sempozyumu” Büyükşehir Belediyesi Tiyatro Salonu'nda başladı. Türkiye, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Sudan, Katar, Libya, İran ve Ürdün'den çok sayıda akademisyenin katıldığı sempozyum üç gün sürecek ve sempozyum boyunca 42 tebliğ sunulacak. İmam Şafii'nin yaşadığı dönem, hayatı, hakkında yapılan çalışmalar ve Şafiiliğin bölgedeki yayılış nedenleri gibi ana temalar etrafında yapılacak olan sempozyumda “İmam Şafii'nin Yaşadığı Dönem”, “Şafiiliğin Kürtler Arasında Yayılışı ve Etkileri”, “İmam Şafii'nin Edebî Kişiliği”, “İmam Şafii'de Dilsel Gelişme”, “İmam Şafii'nin Arap Dilindeki Konumu” gibi başlıklarda sunumlar yapılacak.
İslam ilimlerini derinden etkiledi
Sempozyumun açış konuşmalarında böyle bir sempozyumun ilk defa yapılmasına vurgu yapıldı. Sempozyumun ilk açış konuşmasını Sempozyum Düzenleme Kurulu adına yapan Yrd. Doç. Dr. Mehmet Bilen, İslam dünyasının değişik yerlerinde ve özellikle Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgesinde Ebu Abdillah Muhammed b. İdris es- Şafii'ye bağlı çok sayıda kişi olduğunu söyledi. Bilen, İmam Şafii'nin sadece bir fıkıh mezhebinin kurucusu değil, başta Fıkıh, Usûl-i Fıkıh, Hadis ve Tefsir olmak üzere İslami ilimlerini çok derinden etkilemiş önemli bir şahsiyet olduğunu kaydederek, “Bu etki sadece kendi mezhebinin mensuplarıyla sınırlı kalmamıştır. Bütün sünni geleneği etkilediği gibi diğer mezhep mensuplarını da etkilemiştir” dedi. Malezya'da bir kez İmam Şafii Sempozyumu düzenlendiğini ifade eden Bilen, Diyarbakır'da yapılan bu sempozyumun Türkiye'de bir ilk olduğunu kaydetti.
Aristo-İmam Şafii benzetmesi
Şarkiyat Araştırmaları Derneği Başkanı Doç. Dr. Ahmet Erkol da, dernek olarak bugüne kadar 9 sempozyum düzenlediklerini amaçlarının “yerel anlamda bir kültür haritası çıkarmak” olduğunu söyledi. Erkol, İmam Şafii'nin yaşadığı çağın problemlerine dönük dile getirdiği düşüncelerin, kendisinden asırlarca sonra İslam düşüncesi ve Müslüman toplumları arasında etkin bir iz bırakabileceğini kendisinin de tasavvur edemeyeceğini belirtti. “İmam Şafii kendisine kadar dile getirilen değerlendirmeleri belli bir sistem haline getirmekle, Yunan felsefesinde Aristo'nun yaptığına benzer bir işlev görmüştür” şeklinde konuşan Erkol, İmam Şafii'nin Müslüman düşüncesini belli bir formda ele alınmasını sağlamakla ayrı bir yere sahip olduğunu kaydetti.
İmam Şafii kutsal değildir
Yine aynı şekilde Yunan filozof Sokrates'in “nasıl”ı, bularak bilgiyi üretmenin yöntemini, Eflatun'un ise “niçin”i bularak diyalektiği geliştirdiğini söyleyen MÜSİAD Şube Başkanı Vahdettin Bahadır, İmam Şafii'nin de İslam felsefesi içinde hukuk metodolojisini ve “nasıl”ı bulduğunu söyledi. İmam Şafi'nin “nasıl”ı bulmasına rağmen kutsal olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Bahadır, “Her Müslüman için kutsal olan Allah, Kuran-ı Kerim ve Peygamber efendimizin hadis ve sünnetleridir” diye konuştu.
Diyarbakır ilmi bir merkezdir
Bahadır'ın ardından Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı M. Galip Ensarioğlu konuştu. Ensarioğlu Türkiye'nin kendi sorunlarına ilişkin pek çok tartışma yapıldığını söyleyerek, “Türkiye çok ciddi zihinsel bir devrim yaşıyor” dedi. Ensarioğlu, her hafta 15-20 etkinliğin düzenlendiği Diyarbakır'ın ilmi bir merkez olduğunu kaydetti.
Benzer konferanslar yaptık
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir ise, insanlığın, medeniyetin, kültürün ve inanışların kökeninin yeşerip boy verdiği kadim Mezopotamya ve Ortadoğu'nun tarihin her döneminde büyük bir zenginliğe ve çeşitliliğe sahip oduğunu söyledi. Baydemir, “Bu topraklar öyle köklü, öyle derin şahsiyetler yetiştirmiş ki; yüzyıllar, bin yıllar bile insanlığın onlardan aldığı feyizden bir şey eksiltememiştir. Aksine yıllar, yüz yıllar onları özlenir hale getirmiş, felsefelerini takip edilir hale getirmiş, daha derin araştırmaların, incelemelerin konusu olmalarını sağlamıştır” dedi. Baydemir, daha önce de tutum ve düşünceleriyle günümüzü hala etkileyen Seyfeddin-ül Amidî, Melayê Cizîrî, Mewlana Xalid-i Şehrezorî, Melayê Xasî, Şêx Evdirehmanê Axtepî gibi şahsiyetlerin eserlerini, edebi ve ilmi kişiliklerini bilimsel toplantılarla irdelediklerini kaydetti.
 Adaleti savundu, iyi bir tenkidçiydi İmam Şafii'nin “Kürtler arasında mezhebi takip edilen ve birçok mezhep arasından sıyrılıp günümüze kadar gelen önemli bir yol” olduğunu ifade eden Baydemir, “Düşünün, 1243 yıl önce doğmuş bir şahsiyet bugün yaşam tarzımızı, inancımızı, felsefemizi etkiliyor. İnsanımızın dini ve manevi hayatlarına tesir ediyor ve yaşamımıza biçim veriyor” dedi. Daha önceki konuşmalarda İmam Şafii'nin yolunun takip edilmesinde sistemin temkinli davranmasına gönderme yapan Baydemir, “Acaba bunun İmam Şafii'nin kendi döneminde zulüm yapan yöneticilere karşı adaleti savunmuş olmasından kaynaklanıyor mu? Acaba kendi döneminin bir düşünce suçlusu olmasından olabilir mi? Acaba iyi bir tenkidçi, iyi bir alim zahid, derin bir inanç ve eylem insanı olmasından olabilir mi?” diye sordu ve bunların sempozyumun tartışma konusu yapılabileceğini belirtti. Baydemir, İmam Şafii'nin düşüncelerini paylaşan akademisyenlere ve katılımcılar teşekkür etti. Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörü Serdar Bedii Omay ise sempozyumun çok anlamlı olduğunu söyleyerek düzenleyenlere teşkkür etti. Daha sonra sempozyumun oturumlarına geçildi.
|
